Co oznacza przedawnienie roszczeń zakażonego pacjenta o odszkodowanie i zadośćuczynienie od szpitala i jakie są jego skutki prawne?

Niniejszy artykuł ma na celu omówienie problematyki przedawnienia roszczeń wynikających z zakażenia szpitalnego, w tym zwłaszcza związanych z tym zdarzeniem skutków prawnych.

Na wstępie warto wyjaśnić, czym w ogóle jest przedawnienie roszczenia.

Na gruncie prawa cywilnego przedawnienie roszczenia oznacza sytuację, gdy pomimo istnienia roszczenia, zobowiązany do jego spełnienia, może uchylić się od zaspokojenia wierzyciela, powołując się na upływ określonego prawem terminu.

Warto zauważyć przy tym, że przedawnieniu ulegają wyłącznie roszczenia majątkowe, tzn. takie które prowadzą do powiększenia lub utrzymania dotychczasowego stanu majątkowego osoby uprawnionej (nie będą nimi np. roszczenia ze stosunków rodzinno – osobistych , tj. ustalenie ojcostwa).

Co istotne, w toku postępowania sądowego fakt przedawnienia roszczenia nie jest uwzględniany przez Sąd z urzędu, lecz wymaga jego podniesienia przez stronę pozwaną w ramach tzw. zarzutu przedawnienia.

Oznacza to, że dopóki pozwany nie powoła się na przedawnienie dochodzonego względem niego roszczenia, dopóty Sąd będzie prowadził postępowanie – nawet wówczas, gdy w świele obowiązujących przepisów, roszczenie, spełnienia którego domaga się wierzyciel uległo już przedawnieniu.

Zgodnie z treścią art. 118 k.c. ogólny termin przedawnienia roszczeń cywilno-prawnych wynosi 10 lat, a dla roszczeń okresowych (np. alimenacyjnych) oraz związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej 3 lata.

Zauważyć jednak należy, że termin przedawnienia niektórych roszczeń urególowany został w Kodeksie cywilnym sposób szczególny.

Do takich roszczeń należą m.in. roszczenia z tytułu zakażenia szpitalnego.

Z uwagi na fakt, iż opieka medyczna szpitala świadczona jest zazwyczaj w ramach NFZ, w przypadku przedawnienia roszczeń związanych z zakażeniem szpitalnym co do zasady zastosowanie będzie miał przepis art. 442¹ § 1 k.c., zgodnie z którym: „Roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Jednakże termin ten nie może być dłuższy niż dziesięć lat od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę „.

W świetle powyższego należy stwierdzić, że pacjent, który uległ zakażeniu szpitalnemu związany jest dwiema ramami czasowymi, w których może dochodzić skutecznie odszkodowania za wynikającą z tego tytułu szkodę, tj.:

  • terminem podstawowym – 3 lata od momentu dowiedzenia się o zakażeniu i osobie odpowiedzialnej za jego spowodowanie;

  • terminem maksymalnym – 10 lat od momentu, w którym doszło do zakażenia.

(Szerzej o terminach przedawnienia roszczeń z tytułu zakażenia szpitalnego będzie mowa w artykule: „Jakie są terminy przedawnienia roszczeń zakażonego pacjenta przeciwko szpitalowi?”).

Przykładowo, pacjent w 2000 r. został poddany zabiegowi chirurgicznemu w trakcie którego doszło do zakażenia go gronkowcem. O fakcie zakażenia dowiedział się dopiero w 2006 r. podczas wykonywania badań okresowych. W takiej sytuacji poszkodowany pacjent będzie mógł dochodzić odszkodowania od szpitala w terminie 3 lat licząc od 2006 r. – czyli od momentu, gdy dowiedział się o zakażeniu.

Jesli jednak o fakcie zakażenia pacjent dowiedziałby się dopiero w 2009 r., wówczas mógłby on wytoczyć powództwo przeciwko szpitalowi do 2010 r. – bowiem wtedy upływa maksymalny 10- letni termin przedawnienia, liczony od dnia zdarzenia wywołującego szkodę, tj. zakażenia.

Przedawnienie roszczenia o odszkodowanie z tytułu zakażenia szpitalnego pociąga za sobą istotne skutki prawne.

Wraz z przedawnieniem roszczenia pacjent traci możliwość skorzystania z przymusu państwowego w celu ochrony swoich interesów. Oznacza to, że nie przysługuje mu już prawo do skutecznego wyegzekwowania przysługującego mu od szpitala świadczenia odszkodowawczego.

Zauważyć w tym miejscu należy, że o ile przedawnienie roszczenia powoduje wygaśnięcie odpowiedzialności odszkodowawczej po stronie pozwanego szpitala, o tyle nie ma ono żadnego wpływu na sam fakt istnienia obowiązku świadczenia. Mimo bowiem wygaśnięcia odpowiedzialności odszkodowawczej, dług po stronie szpitala -rozumiany jako obowiązek wypłaty odszkodowania za zakażenie – trwa nadal.

Powyższe oznacza, że w przypadku, gdy mimo przedawnienia roszczenia szpital wypłaci poszkodowanemu odszkodowanie z tytułu zakażenia, świadczenie to będzie należne i nie będzie podlegać zwrotowi.

Warto nadto zauważyć, iż niezbędnym warunkiem powstania skutku przedawnienia jest podniesienie przez pozwany szpital zarzutu przedawnienia. Zarzut ten musi być zgłoszony wyraźnie i nie można podnieść go w sposób dorozumiany. Nie będzie zatem traktowane jako podniesienie zarzutu przedawnienia samo powoływanie się na okoliczności faktyczne uzasadniające upływ terminu przedawnienia (np. wskazywanie, że do zakażenia pacjenta doszło ponad 10 lat temu, bez wyraźnego stwierdzenia, że fakt ten zdaniem pozwanego przesądza o przedawnieniu roszczenia odszkodowawczego).

Podsumowując, należy mieć na uwadze, że roszczenia pacjenta z tytułu zakażenia szpitalnego ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od momentu dowiedzenia się przez niego o zakażeniu i szpitalu, który ponosi z tego tytułu odpowiedzialność, jednakże ostatecznie, roszczenie przedawnia się z upływem 10 lat od dnia w którym doszło do zakażenia.

Przedawnienie roszczenia oznacza, że pacjent traci prawo żądania od szpitala wypłaty należnego mu odszkodowania, co jednak nie oznacza, że szpital nie może uczynić zadość obowiązkowi świadczenia z tytułu zakażenia, przy czym pozostaje to już wyłącznie w gestii samego szpitala.

Autor: Adwokat Mariusz Stelmaszczyk i Aplikant Adwokacki Ewelina Tocka

Kontakt: kom: + 48 697 053 659 lub tel: + 48 22 629 00 36

Podziel się na:
  • Facebook
  • Google Bookmarks
  • Blip
  • Blogger.com
  • Flaker
  • Gadu-Gadu Live
  • Google Buzz
  • Poleć
  • StumbleUpon
  • Twitter
  • Wykop
  • Drukuj
  • LinkedIn
  • RSS
Ten wpis został opublikowany w kategorii artykuły. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Jedna odpowiedź na „Co oznacza przedawnienie roszczeń zakażonego pacjenta o odszkodowanie i zadośćuczynienie od szpitala i jakie są jego skutki prawne?

  1. Mariusz Stelmaszczyk pisze:

    Drodzy Czytelnicy
    Zachęcam Was do komentowania tego artykułu oraz zadawania pytań, jakie Wam się nasuną po jego przeczytaniu. Na wszystkie pytania postaram się odpowiedzieć.
    Jednocześnie zapewniam, że szanuję Waszą prywatność. Adres e-mail z jakiego wyślecie pytanie lub komentarz do artykułu nie zostanie wyświetlony.

    Pozdrawiam
    Adwokat Mariusz Stelmaszczyk

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *


3 + = sześć